DocenteSenna_Logo

 

Nederlandse Gebarentaal

GEBARENTALEN ZIJN VISUELE TALEN

www.docentesenna.nl TAALOver de gehele wereld worden meer dan 5000 talen gebruikt, de meeste talen worden gesproken en kunnen beluisterd worden, maar voor een aantal talen geldt dat niet. Dat zijn de gebarentalen. Deze talen zijn, net als gesproken talen, ontstaan uit de behoefte van mensen om met elkaar te communiceren. Voor dove mensen zijn gesproken talen minder toegankelijk: de spraak kan men niet horen en slechts een deel van de klanken is zichtbaar op de mond. Het is dus logisch dat de taal die dove mensen gebruiken in een andere vorm wordt weergegeven. Het gebruik van de handen, het gezicht en de ogen staat centraal in plaats van de stem en het gehoor. Gebarentalen worden visuele talen genoemd omdat alles in de taal zichtbaar is.

 

GEBARENTAAL IS NIET UNIVERSEEL

Doven in de hele wereld gebruiken een gebarentaal. Net als bij gesproken talen is er niet één taal die door iedereen gebruikt wordt. Elk land kent zijn eigen gebarentaal, zo is er de Nederlandse Gebarentaal, de Vlaamse Gebarentaal, de Franse Gebarentaal, de Britse Gebarentaal en de Amerikaanse Gebarentaal.

WAT IS DE NEDERLANDSE GEBARENTAAL?

De Nederlandse Gebarentaal (NGT) is een natuurlijke taal met een eigen lexicon en grammatica. Zo is bijvoorbeeld de volgorde van gebaren in een zin anders dan de volgorde van woorden in een Nederlandse zin. Hoe dat precies zit leert u in de cursus Nederlandse Gebarentaal voor Algemeen Belangstellenden.

© Nederlands Gebarencentrum

 

Nederlands met Gebaren

Op z'n eenvoudigst gezegd is Nederlands met Gebaren een combinatie van de Nederlandse taal en de Nederlandse Gebarentaal.

Wanneer we naar deze talen kijken kunnen ze beschreven worden als domeinen (zie figuur 1) waarbij elke taal zij eigen kenmerken, grammatica, lexicon, groep gebruikers etc. heeft.

Als er contact is tussen de gebruikers van beide talen ontstaat een mengvorm,
een 'contacttaal' (zie figuur 2). In het geval van de talen Nederlands en NGT ontstaat er een contacttaal die we Nederlands met Gebaren zijn gaan noemen, ook wel Nederlands ondersteund met Gebaren genoemd.

 

Als afkorting wordt tegenwoordig vrij algemeen NmG gebruikt. Dit lijkt vrij duidelijk en simpel, zij het niet dat de twee talen, Nederlands en NGT nogal verschillend zijn wat betreft modaliteit, gebruikers, grammatica en status. Het Nederlands is een gesproken taal die auditief wordt waargenomen. Dit heeft gevolgen voor de grammaticale principes van deze taal. Gesproken talen zijn vooral sequentieel: woorden worden achter elkaar uitgesproken en waargenomen.

De Nederlandse Gebarentaal echter is een visuele taal waarbij grammaticale aspecten gebaseerd zijn op visuele principes. Deze principes zijn fundamentaal anders dan de principes van een gesproken taal. Gebarentalen maken bijvoobeeld gebruik van het principe van simultaniteit: dat wil zeggen de talige informatie kan gelijktijdig overgebracht worden. Dit zie je bijvoorbeeld bij directionele werkwoorden als GEVEN. De vermenging van de twee talen kan dan ook op verschillende maniere gebeuren. In grote lijnen kan gezegd worden dat er sprake is van drie subdomeinen van deze contacttaal NmG zoals te zien is in figuur 3.

Figuur 1
Figuur 1
Figuur 1

© Nederlands Gebarencentrum

 

Vierhandengebaren

Vierhandengebarentaal is een communicatiemiddel voor doofblinden die met gebarentaal zijn opgegroeid.

In Nederland wordt hierbij gebruik gemaakt van dezelfde gebaren als bij de NGT. Het verschil is dat de doofblinde tijdens het gebaren losjes de handen van de gesprekspartner vasthoudt. Zo kan hij/zij voelen wat de ander gebaart. De meeste gebaren zijn op deze manier even duidelijk te voelen als ze normaal gesproken kunnen worden gezien. Alleen voor gebaren waarbij het mondbeeld of de mimiek ook erg belangrijk is, wordt een aangepast gebaar gebruikt.

Net als bij doven zijn er ook onder doofblinden mensen die geen NGT beheeren, maar wel gebruik willen maken van gebaren. Deze groep doofblinden maakt gebruik van een vierhanden-versie van het NmG. Er zijn echter ook andere communicatiesystemen die gebruikt worden door doofblinden zoals vingerspellen in de hand en het LORM-alfabet.

© http://www.xs4all.nl/~hverdonk/vierhanden.html